Tenders, een dure hobby – deel 2

Roger Tan 19/03/2015

Vorige keer schreef ik over de 1e ronde architectenselecties, waar al veel uren in gaan zitten. Is het beeld in de 2e ronde positiever?

In de regel worden vijf van de zestig bureaus voor de 2e ronde uitgenodigd. Deze bureaus voelen zich dus al een beetje uitverkoren, als je zover komt voelt het alsof je al een klein beetje hebt gewonnen. High fives worden uitgedeeld.

De vraagstelling

Helaas juichen we dan te vroeg, want in deze fase wordt door architectenbureaus pas echt met geld gesmeten. Laten we samen eens kijken welke vraagstellingen we zoal tegenkomen:

  1. Een visie. Als je goed leest wil de opdrachtgever eigenlijk toch een ontwerp.
  2. Een visie met ingevulde plattegronden en volledige kostenonderbouwing. De opdrachtgever wil graag zeker weten dat het ontwerp klopt, zowel functioneel als budgettair. Dit betekent dat je diverse zaken al heel ver door moet ontwerpen om dit te kunnen onderbouwen en overtuigend te kunnen laten zien.
  3. Een schetsontwerp met plattegronden en volledige kostenonderbouwing. Komt op hetzelfde neer als het vorige punt.
  4. Een visie met het nadrukkelijke verbod een ontwerp of beelden te maken. Er zijn echter altijd wel 2 van de 5 deelnemers die dan toch een uitgewerkt ontwerp maken, en in de helft van de gevallen winnen ze daar nog mee ook! Want de visie was bij hen toch duidelijker verbeeld… In een volgend blog schrijf ik graag meer over dit fenomeen.
  5. Een “schets”. De opdrachtgevers die dit vragen denken daarmee de tenderkosten te beperken. Wat ze daarbij vergeten is dat het proces van architectuur draait om het afwegen van diverse complexe belangen, inputs, eisen en randvoorwaarden, en binnen dit geheel te komen tot een functionele en aansprekende oplossing. Is het reëel om te denken dat dit binnen een paar uur kan? Welke geniale architect zet het winnend concept in een paar pennestreken op papier?

Er zijn dus diverse manieren om hetzelfde te vragen: een ontwerp zodat de opdrachtgever wat te kiezen heeft.

De kosten van het tenderontwerp

En wat kost dat dan, zo’n tenderontwerp? Een recente enquete onder architecten leert dat de gemiddelde uitgaven voor een tender met een of andere vorm van ontwerp voor een architect gemiddeld 350 uur (ja je leest het goed, 350 uur!) besteed. Tegen een uurtarief van 80 euro per uur betekent dit een investering van 350 x 80 = 28.000 euro. Hierbij komt gemiddeld een uitgave aan renders, maquettes en andere expenses van 8000 euro, dus bij elkaar is dat 36.000 euro per bureau. En er doen er 5 mee, dus dan vertegenwoordigt dit een waarde van 180.000 euro. In ons voorbeeld van een middelbare school, een opdracht van 400.000 euro, dan is dus samen met de investeringen door architectenbureaus in de eerste ronde (ook zo’n 200.000 euro) de hele opdracht een keer betaald door de school, en nog een keer door de architectensector.

Een schamele vergoeding

De vergoedingen voor al dit werk in de tenderfase varieren van niks (in 80% van de gevallen) tot een paar duizend euro, dus een fractie van de werkelijke kosten. Het voelt een beetje alsof je een brood wilt kopen, maar eerst bij 5 bakkers langsgaat om een kwart van het brood voor te proeven…

En het beeld wordt nog schever nu we zien dat het een duidelijke tendens is om de opdracht voor architecten kleiner te maken, en een groot deel uit te laten voeren door bijvoorbeeld een engineer & construct team. De opdrachtsom halveert dan, terwijl het ontwerpwerk in de tenderfase gelijk blijft.

Leuk

Natuurlijk is het doen van tenders ook leuk! Veel architecten zien het bedenken van een goed passend architectonisch concept bij een vraag als een van de meest interessante onderdelen van hun werk. Hoe noem je het als je iets doet wat je heel leuk vindt en er vooral veel geld aan besteed? Een dure hobby!

Next

De volgende keer: Wat is de overeenkomst tussen gevangenen en architecten? En later natuurlijk: hoe kunnen we het anders doen?




Reacties